De geschiedenis van de Doopsgezinde gemeenten in Rusland in de oorlogs- en revolutiejaren 1914 tot 1920, O. Hylkema, 1920

Duitschers onzen vreed- A zamen kolonisten bewezen. _ eenvoudige welwillendheid van of aan ‘der eene partij 0 SE _daarom de Doopsgezinden het te meer moeten ontgelden. K enden. Zij brachten de regeering der Sociaal- Revolu- En tionairen, die hen in Oekraïne geroepen hadden tot - door de andere ten kwade geduid. Later hebben ook 0e Daar. kwam nog bij, dat de Duitschers de ‘reactie — _ bescherming tegen. de Bolschewiki, ten val en stelden gi „den hetman Skoropadsky_ aan, als De van een Bk ‚burgerlijke regeering. a Hoe weinig de Doopsgezinden er echter aan idächten; Aen om in dien strijd, die overal om hen heen was, de 5 een of andere partij te steunen, hoe trouw zij aan hun eigen Meester trachtten te blijven” in hun houding ee hen, die zich als. vriend of als vijand aan- dienden, moge hieruit blijken, dat zij bij beiden altijd On hebben tegen bloedvergieten en- wraaknemen. Meermalen hebben zij bij de Kozakken gesmeekt om _ î het leven van ter dood veroordeelde Bolschewiki te — _sparen; en menig arbeider, die zich te ver had laten Eep zooals zoovele dier NGE menschen, 8 is zoo voor zijn gezin behouden. __ Ik zie voor mij een tafereel in de Russische. kerk en te Halbstadt ; dienzelfden dag, dat de Sowjets hun | vijanden’ hadden zien binnenrukken. De kerk is vol menschen. En daar is ook die arbeider, die nog zoo kort geleden, met ruw geweld en veel machtsvertoon | de huizen binnendrong, en vrees en schrik verspreidde. _Nu bidt hij, zooals een Rus kan bidden, als de nood hoog is, want nu is zijn leven onzeker. Dan komt de Oe broeder binnen, in wiens huis hij zoo — „kort geleden was. „Ik zag, hoe hij bleek werd „van schrik”, zoo. vertelde: deze broeder mij, „want hij wist. dat ik hem kende, en als ik hem aangaf, was _ zijn leven weg. Toen ging ik door de menigte lang- zaam naar hem toe. De arme kerel werd. kleiner van angst. Ik ging vlak naast hem staan en gaf hem stil 0e hand, de broederhand. Hoe EEn die man wast” de Dat velen. in onze e gemeenten aldus e een 1 broederhand FEET Ul p ROES _den, HER heeft zeker ook zijn goede vruchten gedragen. ERS ___Maar het kon niet verhinderen, dat zij meegezogen „werden in den maaistroom, den. ondergang tegemoet. _____Na enkele maanden reeds, nl. in November 1918, trokken de Duitsche “troepen af, en EMO onze EE en: eene donkere tijden tegemoet. Ek HR in, DE TIJD VAN GEWAPENDE Ear oe —_ TEGEN DE BENDEN ON _(NovemBER 1918 TOT MAART 1919.) _Na den aftocht. van de Duitsche troepen hebben A _ gemeenten een zeer moeilijken tijd doorgemaakt. Zij „kwamen voor gewetensbeslissingen te staan, zooals alleen in tijden van uitersten. nood worden ‘gekend. tn Met het heengaan der Duitsche troepen was. elk. oe wettelijk gezag verdwenen. Welgeordende_ Bolsche- wistische troepen waren niet aanwezig. De vreedzame, weerlooze Doopsgezinde gemeenten lagen geheel. bloot „voor de benden, die roovend en