De geschiedenis van de Doopsgezinde gemeenten in Rusland in de oorlogs- en revolutiejaren 1914 tot 1920, O. Hylkema, 1920

e _€ltende, die hij bracht, als eenig gevolg. In de 16e eeuw was deze ellende in ons. land z zoo oon zi it Re en velen uitweken. Vanaf 1530 stroomden de vluchtelingen B _ uit Nederland naar het Oosten. De koopvaardijschepen l brachten hen naar welbekende havens. He Zoo kwamen ook in Danzig, de stad in Oost-Pruisen; | Ee al in de vroege Middeleeuwen een. druk. scheep vaart- _ verkeer onderhield met onze zeesteden (Amsterdam, Enk- ie _ huizen, Veere, Antwerpen e.a.) BO scharen van Neder- — _landsche ve He Hu en 00 B ‚ DOOPSOEZINDEN IN NEDERLAND. _ eHsoor deze uit alle mogelijke „ketters” EN g | gn toch verreweg de meesten tot de Doopsge- __zinden. Vandaar, dat in Danzig en omgeving verscheidene — | en groote Hollandsche Doopsgezinde BEEN ontstonden. | c. De Doopsgezinden in Danzig | en Omstreken. en _De geschiedenis van de Doopsgezinde ereen in Danzig is onlangs uitvoerig beschreven BOO haar ne … woordigen leeraar H. G. Mannhardt. *) Dat boek leert ons, hoe de gemeente bt daar verdruk- ì king heeft gevonden. Met moeite werden de Doopsgezin- __ den toegelaten binnen de stadsmuren van Danzig. Enkele _ privilegiën werden hun langzamerhand verleend ; maar zij _ _ werden voortdurend behandeld als vreemdelingen en bij- ij woners. Volle burgerrechten konden zij nooit verkrijgen. En toch misgunden de verschillende regeeringen aan d de elkaar deze vlijtige burgers. De Doopsgezinden hadden vent” Nederland bekwaamheden meegebracht, die hun daar zeer te pas kwamen. Door hun dijken en molens maakten _ zij in enkele jaren moerassen tot vruchtbare landen. Hun __ vreedzame toewijding aan handel, landbouw en allerlei takken van nijverheid, en hun bekwaamheid daarin droe- „gen niet weinig bij tot den voorspoed van het land. Maar _de inheemsche gilden en handelslieden vonden daarin ook _ telkens een reden om allerlei en aan el Kete E Bende in den weg te leggen. _ Terwijl deze zelf hun best deden van Ae nieuwe idee. land trouwe burgers te zijn, hebben die moeilijkheden hen zich altijd als verstooten, hoogstens gedulde vreemde- lingen doen gevoelen. Meermalen werd hun een zwaar hoofdgeld opgelegd, ter vervanging van den wapendienst. _ Soms werd er een straf op gesteld, zooals in 1580, als À zij niet in de officieele kerk kwamen, niet aan het avond- maal deelnamen, en hun kinderen niet lieten _doopen. je $) Mannhardt, Die Danziger Mennonieten. Gemeinde 1569-1919, Te ver- krijgen u on: und Rosenberg, Hansie) HE brt: Rn B c DOOPSGEZINDEN IN DANZIG ENZ. le Heen Meer dan” eens werd hun het ‘handeldrijven dd ij ô In 1636 schreef Wladislaus de Vierde, die in kerkelijken ijver zeer verwoed tegen de Gemeente optrok, aan den. Danziger Raad: „Men mocht den Hollanders en den Doops- _____ | gezinden niet toestaan graan in te koopen; de Doopsge- _ BE zinden zouden geheel verdreven worden”. In het zelfde jaar volgde een nieuw