De geschiedenis van de Doopsgezinde gemeenten in Rusland in de oorlogs- en revolutiejaren 1914 tot 1920, O. Hylkema, 1920

n in ons land bestonden, allen schaarden zich als één man achter — de Commissie om den nood der broeders te lenigen. Gn Menig offer was al gebracht. De Friesche Societeit b. ve k Dn had. reeds vroeger van elke gemeente voor elk lid tien oi _ stuivers gevraagd (wat in onzen tijd heel wat meer de) Nochtans bracht de eerste algemeene collecte nog weer he t 30.000 op, de tweede in 1735 f 64.000. edi Hie Ln Zoo heeft men in die dagen. in ons land gedaan, wat men je kon, om de Doopsgezinden. in. Pruisen. en Polen te helpen. 0 A ie en voorbijgaanden. aard; onze broeders wisten zich door hun je ad eenvoudige. levenswijze. en hun nijverheid telkens weer tot — Kn 8 en aj Blatpot tek (Cate: vermeldt Gorredijk, ‘Surhuisterveen, Bakkeveen, Kie Groningen, ae ë, d de E „Dergelijke. groote nood en armoede was echter van — Bzekete welvaart: hen Ban ene Maat a voortdurende Ee _terugzetting, de telkens hernieuwde beperkingen in hun is eran maakten hun bestaan í in die streken ga Ha en onzeker. Dit bleef zoo de geheele. 18e eeuw Aen Door. de: ver- gs ee van Polen kwamen steeds meer Doopsgezinden Pee _ onder. Pruisen. Zoolang Frederik de Groote leefde (datis tot.» ennn 1786) heeft zijn liberale politiek, die toestond datiederop Zijn manier zalig mocht worden, de gemeenten met rust gee gelaten. Maar zijn opvolger Frederik Wilhelm de T° weede vo 5 a re made) heeft het anders gemaakt. we uitbreiding der Doopsgezinde gemeenten verzwakte on hens | volgens de overheid de weerkracht van Oost-Pruisen. . gn __De Lutherschen beklaagden zich bovendien over overgang aen uit hun kringen tot de Doopsgezinde gemeenten. Daarom „besloot de koning in 1786 reeds, dat. de Doopsgezinden niet meer land mochten aankoopen, dat zij bijdragen „moesten voor de Luthersche kerk, terwijl ook bepalingen over den overgang, tot de gemeente werden gemaakt. __ Voor den boerenstand, waartoe veel Doopsgezinden be- ee Se B, / hoorden, was vooral de eerste. bepaling fnuikend. | In deze omstandigheden. viel. een oproep van keizerin _ Catharina de Tweede van Rusland in goede aarde. Zij A zocht naar goede kolonisten voor de uitgestrekte gebieden Ben: d van Zuid-Rusland. Haar agenten kwamen ook in Danzig, We en reeds den Ten Augustus 1786 werd in de Doopsgezinde gn gemeente te Danzig uit naam van Catharina de Tweede. land en vrijheid. aangeboden a aan ieder, die naar r Rusland 5 _ komen wilde. _De Danziger Raad. verzette. zich. onmiddelijk. De schrik eN sloeg hen om het hart, dat zij de Doopsgezinden zouden verliezen en zij verboden hun nog verder over de land-_______— _ verhuizing te spreken. Maar een dreigement van Catharina —_ Se ror A) de Tweede deed hen in hun schulp kruipen. Het gevolg En was, dat in 1788 reeds dav huisgezinnen waren Re, Ren en dat later nog vele anderen volgden. _ Rusland werd voor de Doopsgezinden het land der vj BRE # } 4) JA AL ne gt,